Cassini: Büyük Final

Büyük Final Aracı

Görev Hakkında

Uzaydaki 20 yılın ardından NASA’nın Cassini uzay aracı, olağanüstü keşif yolculuğunun sonuna yaklaşıyor.Satürn’e taşınan roket yakıtının en ufak zerresini bile tüketen operatörler, Satürn’ün uydularının gelecek araştırmalarında özellikle de buzdağı olup okyanuslar barındıran uydusu Enceladus’un yanında Titan’ın daima bozulmadan kalmasını sağlamak için Cassini’yi gezegene doğru kasıtlı olarak daldırıyorlar.

2010 yılında başlayarak Cassini, Satürn ve Titan’daki mevsimsel değişiklikleri izlerken, birçok uydunun alçaktan uçuşunu tamamladığı yedi yıllık bir misyon başlattı. Görevin bu evresi için plan Satürn’ün atmosferine dalmakla sonlanan uzay aracının tüm yakıtını Satürn’ü keşfederken tüketmesiydi. 2017 nin Nisan ayında Cassini, beş ay boyunca  dalışlarının ardından gezegen ve yüzükler arasında geçen 22 yörüngeden oluşan bir etki rotasına yerleştirildi. Büyük final olarak adlandırılan misyonun bu son aşaması gezegenin ve yüzüklerinin şimdiye kadar hiç elde edemediğimiz benzersiz gözlemlerini getirdi.

15 Eylül 2017 de uzay aracı muazzam gezegen Satürn’e son yaklaşımını yapacak fakat bu karşılaşma diğerleri gibi olmayacak. Bu sefer Cassini’nin küçük iticileri uzay aracının antenini dünyaya dönük bir şekilde tutabildiği sürece bizlere bilimsel veriler gönderip atmosfere dalacak ve sonrasında Cassini cayır cayır yanıp bir meteor gibi parçalanacak.

En sonuna kadar Cassini görevi heyecan verici bir gçrevdir, 15 Ekim 1997 de fırlatılan  European Huygens sondasını taşıyan Cassini 30 Haziran 2004 te Satürn’ün yörüngesine girişini yapıp yörüngesinde dolaştı.  4 yıllık asıl görevinden sonra Cassininin turu 2 defa uzatıldı. Önemli keşiflerinin arasında Enceladus’ta hidrotermal aktivite belirtileri olan küresel okyanus ve Titandaki sıvı metan denizleri de var.

Uzay aracı final görevinden sonra gitsede bunun Satürn hakkındaki inanılmaz veri kolleksiyonu (devasa gezegenin kendisi, manyotosferi, halkaları, uyduları) onlarca yıl yeni buluşlar üretmeye devam edecek.

Büyük Final

            2007 Nisanından beri Nasa’nın Cassini uzay aracı 20 yıllık uzun metrajşı ve heyecanlı keşif hikayesinin bölümünü yazıyor: Büyük Final.

Her hafta Cassini Satürn ve yüzükleri arasındaki ortalama 1.200 mil genişliğindeki (2.000 kilometrelik) boşluk boyunca dalış yapıyor. Hiçbir uzay aracı bu eşsiz bölgeyi keşfedememişti.

22 Nisanda Titan uydusunun yakınından final uçuşu için uydunun yer çekimini kullanıp Cassininin yörüngesini yeniden şekillendirdi böylece uzay aracı gezegenin buzlu yüzüklerinin üzerinden geçip satürn ve yüzükleri arasına geçti. Yaklaşık beş ayı aşan 22 geçiş sırasında, Satürnün bulutlarının üstündeki yükseklik 1.000-2.500 mil (1.600-4.000 km) ciavrlarında farklılık gösterdi Titanın arasıra uzak geçişleri sayesinde en yakın mesafeyi değiştirmesinin etkisiyle.  Cassini bazen yüzüklerin iç kenarlarından geçti diğer zamnalarda ise atmosferin dış taraflarına göz attı.  Son yedi yörüngesinde Satürn’ün en üstteki atmosferinden geçerek sonunda 15 Eylül’de doğrudan gezegene doğru fırladı.

https://youtu.be/xrGAQCq9BMU?list=PLTiv_XWHnOZpKPaDTVy36z0U8GxoiIkZa

Cassininin son büyük finalini gösteren animated video.

Cesur Keşif

            Cassininin Büyük finali uzay aracının Satürn’e yapacağı son dalıştan çok daha fazlasıdır. Bu etkileyici olay altı aylık cesur keşfin ve bilimsel keşfin kapak taşıdır ve bu altı ay tarihi 20 yıllık yolculuğun heyecanlı final bölümüdür. Uzay aracı bazen yüzüklerin iç kenarlarından geçer ve diğer zamnalarda ise atmosferin dış taraflarına göz atar. Görev ekibi risklerin çok iyi anlaşıldığını düşündüğü zamanlarda bile sürprizler olabilir sadece görevin sonunda gerçekleştirilebilecek cesurca macera türüdür.

Eşsiz Bilim

            Cassini, Satürn’ü geçerken uzay aracı görevin daha erken bir aşamasında elde edilmesi çok riskli olan inanılmaz derecede zengin ve değerli bilgileri toplayacak:

  • Uzay aracı, Satürn’ün yerçekimi ve manyetik alanlarının ayrıntılı haritalarını yapacak, gezegenin içinin nasıl düzenlendiğini açığa çıkaracak ve büyük ihtimalle Satürn’ün ne kadar hızlı döndüğüne dair karmaşık gizemi çözmeye yardımcı olacak.
  • Son dalışlar halkalardaki malzemenin ne kadar olduğuna dair bilgimizi büyük ölçüde artıracak ve kökenlerini anlamamıza daha da yaklaştıracak.
  • Cassini’nin parçacık detektörleri Satürn’ün manyetik alanından dolayı atmosfere akan buzlu halka parçacıklarını örnekleyecek.
  • Kameraları Satürn’ün yüzüklerinin ve bulutlarının fotoğraflarını aşırı yakından çekecek.

Son Keşifler

Cassininin son görüntüleri son dalışından birkaç saat önce dünyaya gönderilecek  ancak uzay aracı, gezegenin atmosferi içine doğru dalışını yaparken bile dünyaya gerçek zamanlı olarak yeni veriler gönderecek. Önemli ölçümler  bize uzay aracının kütle spektrometrsinden gelecek ki bu bize Satürnün atmosferi hakkında veri örnekleyip sinyal kesilene kadar içeriği hakkında bilgiler verecek.

Bir gçrev sona erdiğinde her zaman üzülsekte, Cassininin final dalışı güneş sistemimizde gerçekleşen bilimsel olarak en zengin keşiflerden biri için muhteşem bir son oluyor. 1997 deki fırlatılmasından 2017 deki eşsiz büyük final bilimine kadar Cassini Huygens görevi muazzam başarıların listesine imza attı.

Neden Görev Son Buluyor?

Cassini 2017 yılında dünyadan başlayan yedi yıllık bir yolculuktan sonra 13 yıl Satürn’ün etrafındaki yörüngede olacak. Uzay aracı rotasını ayarlamak için kullanılan yakıt deposu yavaş çalıştırıyor.  Bu kontrol edilmeseydi  görev operatörlerinin uzay aracının rotasını kontrol etmesini engelleyebilirdi.

Satürnün iki uydusu Enecladus ve Titan  son on yılda haber başlıklarını Cassininin bunların büyük ihtimalle yaşanabilir ortamlar barındırdığını veya en azından prebiyotik  alanlar barındırdığını söyleyen verileri sayesinde topladı.

Cassini’nin bugünlerde uydulardan birisiyle çarpışabilme ihtimalini önlemek için Nasa uzay aracını Satürnün atmosferinde güvenli bir şekilde imha etmeyi seçti. Bu hamle Cassininin bu uydulardan birisinde olan olası yaşamı ve bunlarda yaşanabilirlikle ilgili çalışmaları mahvetmiş olmayacak

Çeviri:Eyüp Gürses

https://saturn.jpl.nasa.gov/mission/grand-finale/overview/

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir